Odwrócona burza
24 sierpnia 2009, 10:20Naukowcom z Duke University udało się sfilmować potężne wyładowanie elektryczne, które w czasie burzy przesuwa się w górę, a nie w dół. Od 2001 roku na całym świecie sfotografowano tylko 5 tego typu zjawisk.
U dziewcząt cięcie zaczyna się wcześniej niż u chłopców
23 grudnia 2013, 11:17Z hasłem, że dziewczynki dojrzewają szybciej niż chłopcy, spotykamy się praktycznie na co dzień. Ostatnio truizm zyskał podbudowę naukową, bo okazało się, że proces reorganizacji połączeń nerwowych w mózgu zaczyna się u płci pięknej wcześniej. U dziewcząt przycinanie może wystartować już w wieku 10 lat, a u chłopców trzeba na to poczekać do 15.-20. r.ż.
Czarne dziury, początek a nie koniec? Uczeni proponują nowe rewolucyjne podejście
14 marca 2025, 16:05Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców, pisarzy i zwykłych zjadaczy chleba. Zgodnie z ogólną teorią względności Einsteina, wszystko, co dostaje się do czarnej dziury opada do jej centrum i zostaje tam zniszczone przez gigantyczną grawitację. Centrum to, zwane osobliwością, to nieskończenie mały punkt, w którym przyspieszenie grawitacyjne jest nieskończone. Tam skupia się cała materia czarnej dziury.
Większe poczucie kontroli zachęca do bycia bardziej hojnym
30 grudnia 2018, 05:40Badacze z Harvard Business School i University of British Columbia zauważyli, że jeśli zwracamy się do bogatych ludzi z prośbą o finasowe wsparcie jakiegoś projektu, opłaca się im dać większe poczucie kontroli. Na łamach PLOS ONE ukazał się artykuł opisujący badania przeprowadzone przez Ashley Whillans i Elizabeth Dunn.
Pierwsze optyczne obliczenia kwantowe
4 września 2009, 11:41Dwaj doktoranci z Centrum Fotoniki Kwantowej University of Bristol, Alberto Politi i Jonathan Matthews, przeprowadzili eksperyment, podczas którego dokonali pierwszych w historii obliczeń z użyciem kwantowego optycznego układu scalonego.
Kwasy tłuszczowe z ryb zmnieszają ryzyko cukrzycy typu 2.
15 stycznia 2014, 10:49Wysokie stężenie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3 w surowicy zmniejsza ryzyko cukrzycy typu 2. Do ryb bogatych w nie należą łosoś, pstrąg tęczowy, sielawa, śledź, leszcz, sardynka, makrela i sardela.
Wielkie modele językowe (LLM) generują język podobnie jak ludzie
15 maja 2025, 08:33Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego i Allen Institute for AI ze zdumieniem zauważyli, że wielkie modele językowe (LLM) – takie jak używane np. przez ChatGPT – generalizują wzorce językowe podobnie jak ludzie, poprzez analogie a nie ścisłe trzymanie się zasad. Badacze postanowili sprawdzić, na ile prawdziwe jest powszechnie panujące przekonanie, że LLM generują swoje wypowiedzi na podstawie obowiązujących zasad, które wydedukował z danych treningowych. Tymczasem okazało się, że – podobnie jak ludzie – modele językowe posługują się przykładami i analogiami podczas tworzenia nieznanych sobie słów.
Metabolit wytwarzany przez bakterie uszczelnia barierę jelitową
22 stycznia 2019, 05:03Urolityna A (UroA), metabolit wytwarzany przez bakterie jelitowe z polifenoli granatów i jagód, może niwelować objawy i zapobiegać nieswoistym zapaleniom jelit (ang. inflammatory bowel disease, IBD), np. chorobie Leśniowskiego-Crohna.
Bariera? Jaka bariera?
24 września 2009, 05:55Naukowcy z University of Iowa zidentyfikowali cząsteczki pozwalające na przeniknięcie przez barierę krew-mózg, czyli warstwę komórek chroniących centralny układ nerwowy przed przenikaniem niepożądanych cząsteczek. Farmakoterapia wielu chorób może dzięki temu stać się znacznie prostsza.
DDT przyczynia się do alzheimera
28 stycznia 2014, 17:43Naukowcy od dawna wiedzą, że DDT (dichlorodifenylotrichloroetan) szkodzi habitatom ptaków i środowisku. Teraz okazuje się, że ekspozycja na ten pestycyd może zwiększać ryzyko i nasilenie choroby Alzheimera u pewnych osób, zwłaszcza tych powyżej 60. r.ż.
